DuPont Analizi Nedir? Özkaynak Kârlılığını 3 Parçaya Ayırmak
Kısa cevap: DuPont analizi, özkaynak kârlılığını (ROE) üç bileşene ayırır: ROE = Net kâr marjı × Aktif devir hızı × Finansal kaldıraç. Böylece bir şirketin yüksek kârlılığının kâr marjından mı, varlıklarını verimli kullanmasından mı, yoksa borçtan mı geldiği görülür.
Formül
| Bileşen | Hesaplama | Ne ölçer? |
|---|---|---|
| Net kâr marjı | Net kâr ÷ Net satışlar | Satışların ne kadarının kâra dönüştüğü |
| Aktif devir hızı | Net satışlar ÷ Toplam aktifler | Varlıkların ne kadar verimli kullanıldığı |
| Finansal kaldıraç | Toplam aktifler ÷ Özkaynaklar | Varlıkların ne kadarının borçla finanse edildiği |
Üç oran çarpıldığında satışlar ve aktifler birbirini götürür ve geriye Net kâr ÷ Özkaynak, yani ROE kalır.
Örnek
İki şirketin ROE'si de %20 olsun:
- A şirketi: Net kâr marjı %10 × Aktif devir hızı 1,0 × Kaldıraç 2,0 = %20
- B şirketi: Net kâr marjı %4 × Aktif devir hızı 1,0 × Kaldıraç 5,0 = %20
Aynı kârlılık oranına rağmen B şirketi bu sonuca çok daha yüksek borçla ulaşmaktadır. Faizlerin yükseldiği ya da satışların düştüğü bir dönemde B'nin kârlılığı çok daha hızlı bozulabilir.
DuPont sıralaması nasıl okunur?
- ROE'si yüksek ve bunu kâr marjından alan şirketler genellikle fiyatlama gücü olan şirketlerdir.
- ROE'si aktif devir hızından gelen şirketler (perakende gibi) düşük marjla yüksek hacimde çalışır.
- ROE'si ağırlıklı olarak kaldıraçtan gelen şirketlerde borç yapısı ve faiz giderleri ayrıca incelenmelidir. Bankalar doğası gereği yüksek kaldıraçla çalıştığı için diğer sektörlerle doğrudan karşılaştırılmamalıdır.
Tarama Paneli'ndeki DuPont sıralaması BIST şirketlerini bu üç bileşene göre listeler. Diğer temel oranlar için temel analiz taraması sayfasına bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
DuPont analizinin formülü nedir?
ROE = Net kâr marjı (Net kâr ÷ Satışlar) × Aktif devir hızı (Satışlar ÷ Toplam aktif) × Finansal kaldıraç (Toplam aktif ÷ Özkaynak).
Yüksek ROE her zaman iyi midir?
Her zaman değil. ROE yüksek borçla şişirilmiş olabilir; DuPont analizi bu yüzden ROE'nin kaynağını gösterir.
Tarama Paneli'ni ücretsiz deneyin
Bugün ekranı ve günlük rapor herkese ücretsiz. Üyelikle BIST, ABD ve kripto taramaları, bilanço radarı, adil değer, KAP ve temettü takvimi tek panelde.
Paneli açÖzelliklerİlgili rehberler
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; yatırım danışmanlığı kapsamında değildir ve herhangi bir sermaye piyasası aracının alım-satımına ilişkin tavsiye niteliği taşımaz. Yatırım kararlarınızı kendi risk ve getiri tercihlerinize göre, gerekirse yetkili kuruluşlardan destek alarak veriniz.